Beroepsonderwijs: een georganiseerde groepsreis.

Het is niet meer houdbaar om georganiseerde groepsreizen aan te bieden en te verwachten dat studenten vol nieuwsgierigheid en intrinsiek gemotiveerd het beste uit zichzelf willen halen. De felle opmars van standaardisatie heeft als onbedoeld neveneffect: angst en wantrouwen. Daarnaast is het nog maar de vraag of de waarde van het diploma in de toekomst nog bepaald wordt door een door de overheid aangesteld accreditatie-orgaan. Het beroepsonderwijs is te weinig flexibel om uitdagend te blijven voor onze jongeren. Wanneer we zo doorgaan kan het over 5 jaar wel eens gedaan zijn.

reisorganisaties

Laatst kwam ik deze vergelijking tegen: “Het beroepsonderwijs is te vergelijken met een georganiseerde groepsreis waar je je als individu voor in kunt schrijven”. Er zijn reisorganisaties (mbo’s, hbo’s en universiteiten) die reizen (studies) ontwikkelen die bestaan uit verschillende activiteiten (vakken, modules, stages, projecten, minors, onderzoeken). Het beroepsonderwijs bestaat bij de behoefte aan deze groepsreizen van studenten. Maar willen de jongeren van nu nog wel een georganiseerde groepsreis? Ik denk het niet!

Jongeren kiezen er massaal voor om zelf te bepalen waar de reis heen gaat en doen dit op individuele basis, al ‘backpackend’.

ontmoeten

Ze trekken rond langs opleidingsinstituten met specifieke kenmerken, interessante initiatieven en inspirerende mensen. De landsgrenzen vormen geen belemmering en leren is zowel offline als online verbonden met de behoeften van deze jongeren. Een combinatie van literatuur studie, online video colleges en werkgroepen via FaceTime of Skype vormen de basis voor de menselijke ontmoeting. Tijdens deze ontmoeting staat de leerexperience centraal. Deze laat zich kenmerken door een multi disciplinair, streetwise en getting-things-done karakter.

En kunnen onze jongeren dat wel? Ik denk het wel! Geef ze het vertrouwen en bied ruimte voor emancipatie en persoonlijke groei. Bied structuur en waardeer hun inbreng, alleen dan kunnen ze verantwoordelijkheid nemen en raken ze ’empowered’. Het alternatief van de georganiseerde groepsreis maakt afwachtend, bewusteloos, volgend, lui, weinig kritisch en onbevlogen. Dus, waarom zou je het niet proberen?

onderwijs groepsreis

diploma?

Er is ook een andere kant aan het beroepsonderwijs. Het bestaansrecht vanuit de waarde van het diploma. Als opleiding word je (als je het goed doet) geaccrediteerd wat betekent dat het uitgegeven diploma waarde heeft. Maar is de vraag naar overheids-erkende diploma’s nog wel zo groot? Ik denk het niet!
De vraag naar kwaliteiten, talenten en mentaliteit wordt steeds groter en daarmee neemt de vraag naar ‘geaccrediteerde opleidingen’ af. Veel te vaak zijn deze opleidingen op een traditionele leest van kennis en vaardigheden geschoeid. Hierdoor reageren ze onvoldoende snel op de ontwikkelingen en behoeften van hun werkveld en de maatschappij.
Daarom gaan steeds meer bedrijven zelf mensen opleiden of zelfs opleidingen ontwikkelen om mensen op te leiden en te ontwikkelen op een manier die aansluit bij hun behoeften.

actie gerichte vormen van leren

Incubators, denktanks, start up academies, crash courses en festivals zijn allemaal voorbeelden van flexibele, kennisrijke, actie gerichte vormen van leren en ontwikkelen die veel meer voorzien in behoeften van jongeren dan het ‘starre’ diploma.
Het beroepsonderwijs volgt deze ontwikkelingen wel maar laat te vaak na om dit in het basis curriculum op te nemen. Het zijn te vaak korte programma’s voor geselecteerde studenten als extra weggezet op een hoekje van de campus. Zo modern en flexibel is het beroepsonderwijs dan weer wel. Enkele mooie en hoopgevende initiatieven daar gelaten.

Dat het er ook is, is een begin en dat is goed. Dat het gaat om een fundamenteel andere aanpak en basis van onderwijs verzorgen dringt nog te weinig door. Standaardisatie, het constant overwinnen van drempels en het vele toetsen als bewijs van kwaliteit hebben een onbedoeld neveneffect: angst en wantrouwen sluipt binnen, zowel bij studenten, opleiders als management.

vertrouwen

Daarom is het zo belangrijk om weer vertrouwen te geven, verbinding en emancipatie te realiseren, talent te erkennen en waarderend te handelen. Zo realiseer je leren dat er ook in de toekomst toe doet en waar onze maatschappij behoefte aan heeft. Je draagt bij aan de ontwikkelen van mensen. Je stelt niet het programma en de leeruitkomsten centraal. Je zet mensen centraal, je ziet ze, je ontmoet ze. Je kent niet het programma tot in de puntjes. Je kent je studenten en erkent de verschillen. Je koestert kwaliteiten, verschillen en zienswijzen. Open en eerlijk ontmoet je elkaar om als mens bij te dragen aan de ontwikkeling van jongeren en deze jongeren mogen er zijn. Je bent niet gelijk maar wel gelijkwaardig. Welk onbedoeld neveneffect zal dit hebben? Ik ben er nieuwsgierig naar. Je komt er alleen achter door te doen. Dus: laten we het doen!

2 thoughts on “Beroepsonderwijs: een georganiseerde groepsreis.

  1. Andy van Dissel says:

    Interessant stuk. Ik ga een heel eind met je mee en geloof dat het huidige systeem niet toekomstbestendig is. vrijwel elke leerling beschikt over een device waarmee het internet te bereiken is, informatie ligt voor het oprapen. Daar ligt ook meteen een groot struikelblok, als we nu geen aandacht besteden aan zoekvaardigheden waarmee leerlingen de aangeboden informatie kunnen filteren dan blijft de inpassing van de digitale snelweg in het onderwijs in de pioniersfase. De leerling van nu is er wellicht klaar voor maar hoe zit dat met docenten, management en besturen? Neem alleen het didactisch handelen, dat verschilt per docent, op welke wijze managen we de transitiefase? waar laten we ( gecontroleerd) los en op welke wijze passen we dit in, in onze verantwoording?

    Like

    1. trenducation says:

      Mooie reflectie en goede vragen voor onderwijsprofessionals en vooral ook management. Dat de pedagogisch didactische vaardigheden van professionals verschillen is van alle tijden. Daar zal ik me niet druk om maken maar juist het mooie er van zien en waarderen.
      We moeten zeker nadenken over ICT geletterdheid, zoekvaardigheden en programmeren. Het gaat niet alleen om het opzoeken van kennis en dan toepassen. Het gaat juist om het kunnen analyseren en weloverwogen keuzes maken om impact te creëren in de praktijk. Niet een overheersing van kennis en reproduceren maar juist maken met kennis.
      Het vermogen om te analyseren en problemen op te lossen en ook het vermogen om creativiteit in te zetten zijn uitdagingen voor ons huidige onderwijs en zijn professionals. Laten we de dialoog blijven voeren.
      Andy dank voor je reactie en blijf mooie dingen doen.

      Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s