Toekomstbestendig Leren

De ‘global village’ van morgen maakt korte metten met klassieke structuren. Ontplooiing van menselijk kapitaal staat voorop en dat vraagt om creativiteit en differentiatie. Het is de uitdaging van het onderwijs om dat in de breedste zin te faciliteren. Het onderwijs heeft een doorbraak nodig!
Zoals Doekle Terpstra in 2007 al aangaf gaan we toe naar een samenleving die zich steeds minder vorm laat geven op basis van vooropgezette ideeën. We praten nog in termen van een kenniseconomie alsof we daar een constructie mee uittekenen. Ik geloof niet meer in die manier van denken. Het denken in termen van blauwdrukken is over en uit. Het denken in van bovenaf opgelegde structuren is over en uit. Het denken in termen van leidinggeven via het klassieke concept van hiërarchie is over en uit. Waar het steeds meer om zal gaan is de vraag hoe je creativiteit van mensen kunt faciliteren en stimuleren. Onze uitdaging is: zijn wij in staat om echt bij het potentieel van studenten te komen?

In navolging van Richard Florida gaat leren om Tolerantie, Talent en Technologie. In feite zegt hij dat je een omgeving nodig hebt waarin mensen gestimuleerd worden hun potentieel waar te maken. Ik voeg daar een 4e T aan toe: Trust: vertrouwen.

Studenten zoeken naar een omgeving waarin ze gefaciliteerd worden om zelf met vernieuwing te komen. Dat lukt alleen wanneer ze zichzelf goed kennen, weten wat hun potentieel is en wat hun talenten zijn. Het vraagt moed en doorzettingsvermogen. Maar bovenal vereist het vertrouwen van opleiders en management. Laten we vertrouwen geven.

nieuwsgierige professionals

Om dit te realiseren verschuift het opleiden van professionals steeds meer in de richting van attitude en houdingsaspecten. Het gaat om de professional die zichzelf goed kent, nieuwsgierig en ondernemend is om op professionele wijze bij te dragen aan de ontwikkeling van kennis.

Het woord professional houdt verband met het woord profession dat betekent ‘een gewijd ambt uitoefenen’. Het is iemand met kennis van zaken die er serieus werk van maakt om kwaliteit en resultaat te leveren. Kenmerkend is dat een professional beschikt over gespecialiseerde kennis, kan samenwerken, oog heeft voor de omgeving en streeft naar autonomie, zoals een arts. De professional is gedreven en persoonlijk betrokken bij het dagelijks werk, heeft behoefte aan identificatie met de beroepsgroep en heeft een sterke beroepsethiek. Het is iemand die beslissingen kan nemen over hoe het werk ingevuld moet worden en met welke middelen. Laten we dit impliciet verankeren in onze opleidingen.

ondernemend en creatief

Als opleiders moeten we de praktijk vanuit een pedagogische bril bekijken. Want niet alles wat een ‘bewezen’ werking heeft is ook wenselijk. Wetenschappelijk bewezen wil niet zeggen dat het de beste oplossing is. Zoals Gert Biesta mooi omschrijft gaat het bij professionals om blijvende betrokkenheid en de bereidheid tot samenwerken. Hij is ondernemend en neemt initiatief, is creatief en heeft ontwikkelingspotentie. Dit betekent dat een professional ook in staat moet zijn om zich positief kritisch op te stellen en in staat is om zichzelf voortdurend te reflecteren aan de beroepsgroep. Laten we hier de dialoog over voeren.

Kortom: Focus op nieuwsgierigheid ipv onderzoek. Focus op talent ipv standaardisatie. Focus op differentiatie ipv een one-size-fits-all benadering. Focus op feedback ipv toetsing. Focus op de meesterproef ipv standaard toetsing.

Waardeer de leerkundige en verklein de invloed van de onderwijskundige. Geef het leren terug aan het leven!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s