Wat kan het onderwijs leren van trendwatching

Trendwatchers schieten als paddestoelen uit de grond. Vaak zijn het snelle jongens met de hipste kleren die een snelle presentatie houden, die je als toehoorder op het randje van verbazing en herkenning houden. Ik hou ervan! Ik vind het mooi en voor mij is het een vorm van leren om het onderwijs dat ik ontwikkel nog beter vorm te geven. Het volgen van trends, trendwatchers, hun modellen en aanpak helpen mij om de ontwikkelingen en vaak het gebrek aan ontwikkeling in het onderwijs te begrijpen. De kloof tussen de behoeften van onze jeugd enerzijds en de kenmerken (structuren, inhouden en organisatie) van (hoge)scholen anderzijds, wordt steeds groter.Ik laat de kloof tussen verschillende generaties hierbij voor het gemak buiten beschouwing. Hier is veel over te zeggen maar dat doe ik nu niet. De vraag is nu, wat zijn trends en wat kan het onderwijs daarvan leren?

trends

Hypes en rages worden vaak genoemd wanneer we het over trends hebben. Eigenlijk zijn dit soort kort durende hypes verschijningsvormen van een trend. Loomen (zelfgemaakte elastieke armbandjes) is een hype die past bij de trend van DIY. Design/do it yourself heeft weer met de behoefte aan zelfbeschikking en keuzevrijheid te maken. Voor het onderwijs is het interessant om de grote (langdurige) trends te volgen. Ik beschrijf het begrip trend als volgt: ontwikkelingen die langzaam en deels onzichtbaar ons normen- en waardenpatroon veranderen. Een trend is eigenlijk niets anders dan een bepaalde benadering, of opvatting die zoveel kracht en invloed krijgt dat deze in staat is om cultuur, traditie, gewoonte en gemakzucht te veranderen. Met dit soort macro trends in beeld kun je toekomstbestendig (future proof) ontwikkelen. Macro trends zijn trends die impact hebben op onze samenleving. Deze trends bestaan tussen de 15 en 50 jaar. Met kennis van een trendcyclus kun je gemakkelijker inspelen op veranderingen. Ontwikkelingen in de maatschappij zijn vaak verschijningsvormen van macrotrends die een cyclus doorlopen en telkens op net andere wijze weer zichtbaar worden. Trends geven een vernieuwing aan. Aan de ene kant is vernieuwing de enige zekerheid tot voortbestaan terwijl aan de andere kant ons gedrag vaak behoudend, traditioneel en door gemakzucht gedreven is. Dit wordt door veranderaars vaak ervaren als een dilemma. Daarom zie je vaak dat vernieuwing tegen wordt gewerkt en vertraagd echter, zelden wordt gedoofd.

leeromgeving

Trends bepalen de toekomst, of je nu wilt of niet. De primaire behoefte van mensen is aan het verschuiven. Waar geld jaren lang het belangrijkste motief van arbeid was, is nu zelfontplooiing steeds vaker het belangrijkste motief. Mensen accepteren het ‘organisatieharnas’ niet langer en willen het eigen potentieel verzilveren. Dit is geen verschijningsvorm maar een fundamentele trend. Wat kan het onderwijs hiervan leren? De uitdaging voor het onderwijs is (meer dan ooit) om de ontplooiing van het menselijk kapitaal te realiseren. Dit vraagt om differentiatie, het stimuleren van creativiteit en leren vertrouwen op talenten. Het gaat om de vraag hoe je creativiteit en talenten van mensen kunt stimuleren en faciliteren. Onderwijs geven op basis van vooropgezette ideeën, blauwdrukken en opgelegde structuren werkt niet meer! In feite heb je een omgeving nodig waarin mensen gestimuleerd worden om hun potentieel te verwezenlijken. Mensen hebben vertrouwen nodig. Jongeren zoeken naar een omgeving waar zij gefaciliteerd worden om zelf tot vernieuwing te komen. In de leeromgeving voor de toekomst leid je niet op voor goed werknemerschap, maar voor werkondernemerschap! Een ondernemende, nieuwsgierige professional die zijn talenten kent en deze weet in te zetten om impact te realiseren. In de leeromgeving realiseer je:

vertrouwen;
het stimuleren en faciliteren van talenten;
tolerantie, uitstellen van oordelen en nieuwsgierigheid;
gebruik van technologie.

Alleen op deze wijze realiseer je een leeromgeving waarin mensen willen leren en een significante bijdrage willen leveren. Deze omgeving stelt je in staat om te faciliteren en te stimuleren waardoor er op maat geleerd kan worden vanuit vertrouwen en nieuwsgierigheid. Gesloten opdrachten worden vervangen door open opdrachten. Deze opdrachten vormen de basis om vanuit eigen inzichten tot oplossingen en antwoorden te komen. Zo doe je een beroep op de talenten en verantwoordelijkheid van mensen, wordt de creativiteit aangesproken en het zelfvertrouwen ontwikkeld. Leren is weer terug in het leven en is leuk! Het dwingt je als docent na te denken over hoe je zelf de kennis van buiten naar binnen haalt en zo mee te gaan met de ontwikkelingen (trends). Daarvoor is een betere en gedifferentieerde verbinding met de beroepspraktijk nodig. Daarnaast is het nodig mensen in hun opleiding veel meer te faciliteren in de ontwikkeling van werkondernemerschap. Het draait, meer dan ooit, om ondernemerschap, innovatie en onderzoek van eigen vaardigheden en gedrag.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s